czy apteki allegro są legalneOd debiutu aptek internetowych na Allegro (początek stycznia 2011) trwa dyskusja na temat legalności sprzedaży produktów leczniczych w tym serwisie. Po wprowadzeniu zakazu reklamy allegro miało być jedną z dozwolonych możliwości sprzedaży. Jak wygląda sytuacja w 5 lat po wprowadzeniu tzw. ustawy refundacyjnej. Czy sprzedaż na allegro jest legalna?

Pierwsza wersja tego tekstu powstała jeszcze w 2011 roku, kiedy to Allegro zapowiedziało wprowadzenie specjalnego statusu Apteka. W 5 lat po wprowadzeniu zakazu reklamy staram się przybliżyć aktualną sytuację aptek na rynku aukcyjnym.

Dla przypomnienia – cały spór rozpoczął się początkiem stycznia 2011 roku, kiedy Allegro poinformowało o możliwości utworzenia specjalnego konta Apteka i sprzedaży wysyłkowej produktów leczniczych w tym serwisie. Przypomnę – apteka, która chce sprzedawać przez Allegro musi:

  • wysłać do Allegro skan zezwolenia na prowadzenie działalności
  • utworzyć w serwisie konto FIRMA
  • na stronie „o mnie” umieścić informacje wyszczególnione w rozporządzeniu dotyczącym wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych – nazwę placówki, skan zezwolenia, adres z numerem telefonu oraz imię i nazwisko farmaceuty odpowiedzialnego za realizację zamówień (w praktyce często kierownika apteki)

W odpowiedzi, w dniu 19.01.2011 GIF wystosował stanowisko w sprawie sprzedaży na allegro (dostępne tutaj), w którym uznaje, że model zastosowany przez Allegro jest niezgodny z prawem. Argumenty urzędu dotyczą przede wszystkim sposobu zamawiania produktu. GIF uznaje ten model za nielegalny, jednak skupia się wyłącznie na jednym ze sposobów składania zamówienia – za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej placówki. Publikując oświadczenie GIF zapomniał jednak o pozostałych możliwościach składania zamówienia i na to właśnie powołuje się Allegro w swojej argumentacji.

Analizując sytuację w roku 2011 uznałem, że mimo licznych kontrowersji, sprzedaż leków na allegro jest zgodna z rozporządzeniem. Główny argument urzędu był łatwy do obalenia. Apteka może przyjmować zamówienia poprzez e-mail. Składając zamówienie na Allegro do apteki zostaje wysłany e-mail zawierający wszystkie potrzebne i określone przepisami dane. W rozporządzeniu nie ma również określenia, że domena, w której apteka sprzedaje leki musi być jej własnością. Zatem apteka może podać do WIFu, że prowadzi sprzedaż wysyłkową za pomocą strony „O mnie” w allegro (podając jej nazwę i dokładny url). Umieszczenie na stronie „O mnie” skanu (w formacie pdf) zezwolenia na prowadzenie apteki jest również spełnieniem wymogów rozporządzenia, które mówi o tym, że należy go umieścić na stronie głównej (ponieważ w prawie nie istnieje definicja strony głównej – dla danej apteki strona „O mnie” jest stroną główną).

Rozwój sytuacji w roku 2011

Jakie były dalszy ciąg sprawy? Allegro wzywał GIF do reakcji i zaopiniowania opisanego przez siebie modelu (podobnie jak robił to Domzdrowia.pl w sprawie sprzedaży leków na receptę). Ponieważ odpowiedzi nie było, Allegro wystosował informację do aptek sugerującą jakoby brak reakcji GIFu wskazywał, że model sprzedaży jest zgodny z prawem.

GIF próbował toczyć krótkotrwałą walkę z Allegro. Ze względu na opisane powyżej argumenty, miałoby to zapewne niewielki sens. Niemniej jednak urząd osiągnął swój cel, wybierając zdecydowanie prostszą (i zapewne bardziej skuteczną) drogę poradzenia sobie z problemem. Zamiast kosztownych i czasochłonnych procesów z gigantem, których efekt jest bardzo niepewny – postraszył apteki. W piśmie z 9.05.2011 pisze m.in.

Wobec powyższego, każdy przypadek sprzedaży wysyłkowej produktów leczniczych za pośrednictwem serwisu Allegro będzie rozpatrywany indywidualnie w I instancji przez właściwego miejscowo wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego co do zgodności z odpowiednimi przepisami ustawy – Prawo farmaceutyczne.

Pismo wywarło pożądany przez urząd efekt – apteki same usunęły zdecydowaną większość leków z aukcji Allegro.

Podsumowując zmiany w roku 2011 napisałem

Niezależnie od opinii i osobistych odczuć dotyczących sprzedaży leków na allegro, obecnie wydaje się, że przyjęty przez serwis model działania będzie trudny do podważenia. Apteki jednak zapewne nie będą walczyć z GIF-em, obawiając się kontroli i problemów z utrzymaniem koncesji na prowadzenie apteki tradycyjnej. Jak pokazują analizy gra nie jest warta świeczki – leki na Allegro nie cieszą się szczególnym powodzeniem. Królują suplementy i kosmetyki, na których sprzedaż nie potrzeba mieć żadnych zezwoleń. Wydaje się zatem, że Apteki Allegro będą porażką polskiego giganta ecommerce. Mimo, iż w serwisie pojawiło się wiele nowych podmiotów, niewidocznych do tej pory w sieci, rynek sprzedaży leków online praktycznie się nie zwiększył.

Czy sprzedaż leków na allegro jest legalna? Sytuacja pod koniec roku 2016

Przewidywania z roku 2011 sprawdziły się. Zarówno rozwój internetowej sprzedaży aptecznej (głównie w kierunku suplementów i kosmetyków) jak również zmiany w portfolio producentów (zmiany rejestracji produktów i rozwój suplementów diety) spowodowały, że:

  • Allegro odpuściło walkę o ten rynek, choć nadal istnieje możliwość założenia konta Apteka
  • apteki, na własne ryzyko, podejmują próby sprzedaży OTC przez allegro – są to jednak nieliczne przypadki. Analizując popularność ofert OTC w Allegro widać, że nie ma zbyt wielu kupujących i obroty tą kategorią są niskie
  • jeśli ktoś bardzo chce zaistnieć w allegro, może – bez zakładania konta Apteka – sprzedawać do woli suplementy diety, kosmetyki czy żywność – i tutaj głównie koncentruje się uwaga graczy aptecznych

Podsumowanie

Mimo, że Allegro jest największym polskim serwisem e-commerce, z blisko 50% udziałami w całym rynku, sprzedaż leków OTC w tym kanale nie jest zbyt popularna. Czy to ze względu na ograniczoną ofertę, czy obawy przed zakupem leku sfałszowanego, pacjenci korzystają raczej z witryn aptek internetowych. Co innego suplementy diety i kosmetyki – te cieszą się na allegro dużą popularnością, ale aby je sprzedawać apteka tradycyjna nie musi spełnić żadnych skomplikowanych wymogów.

750x150-Szkolenia-dla-aptek-internetowych

Autor: Grzegorz Głowiak

redaktor prowadzący serwisu eapteki.info. Od 2005 roku zawodowo związany z rynkiem aptek internetowych.