Jedno z najczęściej zadawanych pytań podczas tworzenia dowolnego e-commerce dotyczy wyboru oprogramowania sklepu. Pytanie jest bardzo zasadne, choć odpowiedź niezwykle trudna. W dobie internetu, gdy dostawców są setki a nawet tysiące, udzielenie jednoznacznej odpowiedzi wymaga czasu i poważnej analizy potrzeb biznesowych Klienta. Niemniej jednak postaram się rozwiać choć część wątpliwości analizując 3 najczęściej stosowane modele oprogramowania właśnie pod kątem e-apteki.

Rynek dostawców rozwiązań ecommerce jest bardzo mocno konkurencyjny. Poczynając od rozwiązań darmowych (Open Source – PrestaShop, Magento, wtyczki ecommerce do wordpressa czy Joomli), poprzez promowane bardzo mocno platformy SaaS (Iai-shop, Click Shop, Shoper) po rozwiązania dedykowane, pisane na miarę pod konkretnego Klienta. I tak, jak wiele jest rozwiązań sklepowych, tak nie ma jednej odpowiedzi na pytanie jak wybrać odpowiednie oprogramowanie. Postaram się udzielić jednak kilku wskazań, które być może ułatwią podjęcie decyzji. Zrobię to w formie plusów i minusów każdego z dostępnych na rynku rozwiązań.

Oprogramowanie Open Source

Darmowe oprogramowanie z otwartym kodem, który mogą modyfikować programiści na całym świecie. Są oni zobowiązani do udostępnienia przygotowanych przez siebie rozwiązań dla wszystkich użytkowników. Przykładami w Polsce są Magento, PrestaShop czy OsCommerce. Dzięki temu oprogramowanie ma wiele zalet.

Plusy

• niska cena wdrożenia (zwykle)
• oprogramowanie stabilne, dobrze przetestowane
• wielu programistów na całym świecie, otwarty kod – łatwo znaleźć osobę do wdrożenia ewentualnych przeróbek
• duże możliwości rozwoju – wiele modułów dodatkowych

Minusy

• jeśli nie mamy własnych informatyków lub wykupionej usługi serwisowej – nie mamy gwarancji na oprogramowanie
• możliwe problemy z integracją oprogramowania z systemem magazynowym
• konieczność samodzielnego testowania. Może narażę się programistom, ale nie widziałem jeszcze dobrze przetestowanego sklepu, mimo, że informatyk mówi, że przecież wszystko działa.
• decydując się na wdrażanie open source, szczególnie przy niskim budżecie, korzystamy z zasobów wiedzy najczęściej jednej osoby, która może być doskonałym programistą, ale nie będzie mieć np. niezbędnej wiedzy z zakresu pozycjonowania czy web-usability
• przy dużej ilości produktów i kategorii oraz sporym ruchu mogą pojawić się problemy z wydajnością, co zmusza do przeprowadzenia optymalizacji

Dla kogo Open Source – dla osób mających wiedzę z zakresu programowania lub mających dobrych znajomych lub poleconych programistów. Z pewnością wówczas będzie to rozwiązanie optymalne cenowo i zaawansowane funkcjonalnie. Również dla osób ceniących sobie niezależność i godzących się na współpracę z różnymi programistami. Uwaga – musisz mieć trochę z hazardzisty – jeśli nie masz podpisanej umowy na serwis, w razie awarii musisz szybko znaleźć programistę, który poprawi usterkę.

Oprogramowanie SaaS

Skrót pochodzi z angielskiego Software As A Service – oprogramowanie kupowane w modelu usługowym. W tym przypadku nie będziesz nigdy właścicielem programu czy licencji. Korzystasz z niego tak długo, jak długo płacisz abonament (miesięczny/roczny) lub prowizję od sprzedaży (każdej transakcji). Oprogramowanie ma wiele plusów dla małych sklepów, większe zwykle przechodzą na oprogramowania dedykowane. Przykładami w Polsce są IAI-Shop, Shoper, ClickShop czy należący do grupy Allegro IStore.

Plusy

• niskie koszty wejścia – jeśli nie jesteś pewny jak będzie rozwijał się Twój biznes, kupując model SaaS nie inwestujesz wiele na początku
• oprogramowanie szybkie w konfiguracji i wdrożeniu
• bezpłatny okres testowy – co pozwala określić, czy oprogramowanie odpowiada Twoim wymaganiom
• wsparcie doświadczonego zespołu programistów, którzy pracują nad rozwojem oprogramowania
• wiele bonusów dla Klientów – niższe koszty płatności, zniżki na serwer, domenę, zniżki na przesyłki kurierskie czy paczkomaty, niższe opłaty za promocję w porównywarkach i inne

Minusy

• oprogramowanie nigdy nie będzie twoją własnością – w ten sposób biznes uzależniony jest od kondycji dostawcy oprogramowania
• dostosowanie oprogramowania do własnych wymagań jest dodatkowo płatne (np. grafika) lub niemożliwe (np. dedykowane moduły mogą się pojawić w nowej wersji oprogramowania lub wcale)
• trudno jest uzyskać przewagę konkurencyjną – oprogramowanie nie ma dedykowanych funkcjonalności, które mogą tworzyć przewagę w danej branży
• w długim terminie może być nieopłacalne finansowo – gdy dedykowane oprogramowanie mogłoby się już zwrócić, w modelu SaaS trzeba płacić przez cały czas używania programu

Dla kogo model SaaS – szczególnie dla osób, które nie są pewne czy e-biznes traktować jako długofalową inwestycję, czy tylko próbę czegoś nowego. Niskie koszty wejścia powodują, że inwestycję można szybko zamknąć, bez ponoszenia dużych kosztów. Dodatkowo można skorzystać z pomocy doświadczonych programistów, co ułatwia start.

Oprogramowanie dedykowane

Pisane najczęściej na licencji wyspecjalizowanej firmy, składane z modułów dedykowanych danemu Klientowi. Otrzymując licencję stajemy się tak naprawdę właścicielem oprogramowania, które w przyszłości możemy sprzedać czy wydzierżawić.

Plusy

• opieka doświadczonych programistów – jeśli decydujemy się na firmę wyspecjalizowaną w tworzeniu sklepów, z bogatym portfolio, korzystamy z ich ogromnej wiedzy i doświadczenia
• oprogramowanie szyte na miarę – istnieje możliwość przygotowania dedykowanych funkcjonalności, często niedostępnych w innych modelach oprogramowania
• oprogramowanie przetestowane i najczęściej bardzo stabilne – wiele dedykowanych platform ma za sobą duże lub bardzo duże wdrożenia. Sklepy są zatem stabilne i przygotowane do obsługi dużego ruchu
• opieka gwarancyjna i pogwarancyjna – na dedykowane oprogramowanie dostajemy zwykle gwarancję
• możliwość wycofania się z biznesu i sprzedaży licencji na oprogramowanie innemu przedsiębiorcy

Minusy

• stosunkowo wysokie koszty wejścia – na dedykowane oprogramowanie trzeba przeznaczyć znacznie większe sumy niż na SaaS i zwykle nieco większe niż na Open Source
• mała elastyczność – to największy minus oprogramowania dedykowanego. Decydując się na konkretną firmę bierzemy z nią niejako ślub – kod oprogramowania nie jest ujawniony, więc modyfikacji może dokonywać tylko obsługująca nas firma. Skazuje nas więc to na długoletnią współpracę. Każda modyfikacja będzie dodatkowo płatna, często więcej niż praca programisty przy oprogramowaniu Open Source. Ostatecznie, podobnie jak w małżeństwie, można wziąć rozwód, ale jest on kosztowny i często jest bardzo kłopotliwy. Zmiana dostawcy wiąże się niestety z ogromnymi problemami np. przenoszeniem bazy danych czy utrzymaniem ruchu z wyszukiwarek na odpowiednim poziomie.

Dla kogo oprogramowanie dedykowane – głównie dla osób przekonanych, że internet będzie istotnym elementem ich biznesu, dysponujących dodatkowo dość sporym kapitałem (w szczególności w stosunku do modelu SaaS). Idealne dla osób, które planują duże modyfikacje w swoim sklepie (np dedykowane programy promocyjne czy narzędzia e-marketingowe). Polecane również dla osób, które cenią sobie pewność, komfort i oszczędność czasu wynikającą ze współpracy z jedną firmą odpowiadającą za wszystkie rozwiązania w e-sklepie.

Podsumowanie

Moim zdaniem, w przypadku apteki internetowej najgorszym wyborem jest oprogramowanie w modelu SaaS. Najtrudniej jest je dostosować do własnych potrzeb a także pojawiają się problemy z integracją z systemem magazynowym. Również w trakcie trwania umowy mogą pojawić się problemy, gdy wchodzi nowa wersja oprogramowania. Jeśli zamierzasz wybrać firmę, która ma przygotować oprogramowanie dedykowane lepiej wybrać taką, która ma doświadczenie w realizacji aptek internetowych. Praktyka pokazuje, że sprawy niestandardowe (w szczególności integracja z KS-Apteką) mogą być bardzo kłopotliwe i trudne do przejścia dla firm, które nie mają odpowiedniego doświadczenia. Jeśli nie masz dogłębnej znajomości zagadnień związanych z promocją w internecie (m.in. kwestie związane z użytecznością stron, optymalizacją pod kątem działania wyszukiwarek, automatyzacją procesów – m.in. komunikacji z Klientami czy zamawiania towaru) warto skorzystać z wyspecjalizowanych firm zajmujących się wdrażaniem i przygotowaniem sklepu do działań promocyjnych. Firmy te współpracują z różnymi dostawcami oprogramowania, wybierają najlepsze funkcjonalności i dokonują kompletnego wdrożenia. Przez to oszczędzają czas i pieniądze Klienta.

A jakie są Wasze doświadczenia z wyborem oprogramowania. Zapraszam do przedstawiania opinii oraz zadawania pytań.